Werking van de Tl buis
Bij de klassieke TL buis heb je een aantal onderdelen die nodig zijn om de buis aan te zetten. Als eerste de starter die zorgt dat het circuit in beweging komt. Met een conventioneel voorschakelapparaat of een elektronisch voorschakelapparaat ook wel smoorspoel genoemd wordt een stroom opgewekt in de buis echter op een lagere netspanning met een groot verlies aan warmte. Tevens is er een condensator voor ontstoring ter voorkoming dat bijvoorbeeld je radio stoort.
De starter, het voorschakelapparaat en de condensator zitten verwerkt in de TL armatuur.
Een TL buis valt in de categorie van gasontladingslampen, net zoals bijvoorbeeld neon. Door botsing van elektronen met gas moleculen ontstaat uv-licht. Dit valt op een speciaal fluorescent poeder dat is aangebracht aan de binnenkant van de buis. Het poeder zet het in voor ons niet zichtbare uv-licht om in waarneembaar licht.
Het fluorescentiepoeder bepaalt de uiteindelijke lichtkleur die door ons wordt waargenomen. Het licht dat bij dit proces ontstaat, bestaat slechts uit een klein aantal golflengten. Wanneer hier met name blauw bij zit, wordt de Tl lamp als een koele lamp ervaren, zit er ook geel in, dan lijkt het licht warmer.
De TL starter
Is een soort gasontladingsbuisje met neongas wat makkelijk ontsteekt. Er gaat een kleine stroom lopen, waardoor de elektroden in het neonbuisje worden opgewarmd. Doordat er twee elektroden inzitten die krom trekken, komen die uiteindelijk na een aantal seconden bij elkaar. Dat die krom trekken komt doordat het uit bimetaal bestaat. Dit is een materiaal dat bestaat uit twee met elkaar verbonden metalen met verschillende uitzetting. De elektroden trekken hierdoor krom bij temperatuurverhoging. Na enkele seconden zijn de elektroden zo ver gekromd, dat ze elkaar raken. Dat is dan de start vandaar ook de naam starter. Als de start gebeurd is schakelt de stroom over en gaat niet meer door de starter maar door het voorschakelapparaat.
Het conventionele voorschakkelappartaat:
Het voorschakelapparaat is eigenlijk gewoon een flinke spoel. Het voorschakelapparaat is echter nodig om de netspanning op het tl-armatuur sterk omlaag te brengen, de brandspanning van tl-buizen is namelijk veel lager dan de spanning van het lichtnet. Door dit reduceren ontstaat warmte wat niet in licht omgezet word. Bij een conventioneel voorschakelapparaat gaat al snel 15 tot 20% van het vermogen verloren in de smoorspoel, bij een elektronisch voorschakelapparaat is dat slechts 4 tot 10%.
Het elektronisch voorschakelapparaat
Heeft 15 tot 20% minder vermogen nodig voor gelijke lichtopbrengst. Een elektronisch voorschakelapparaat voedt een fluorescentielamp met een relatief hoge frequentie, in het algemeen 100 kHz. Elektronische voorschakelapparaten hebben minder verliezen dan conventionele voorschakelapparaten, waardoor het rendement toeneemt. Ook de levensduur van de lamp is groter. Een ander voordeel is dat er geen noemenswaardige lichtvariaties, meestal aangeduid als lichtflikker optreden. Daardoor worden stroboscopische effecten voorkomen die in sommige situaties optreden bij tl-buizen welke gevoed worden door een conventioneel voorschakelapparaat. De spoel in het elektronisch voorschakelapparaat is veel kleiner dan in een conventioneel voorschakelapparaat en wordt gevoed door een spanning met hoge frequentie, die door het voorschakelapparaat wordt opgewekt.
De dimmer die gebruikt word om bijvoorbeeld de hoeveelheid licht te bepalen, bevat als belangrijkste actieve component een triac (2 averechts gepolariseerde thyristors) die in serie geplaatst wordt met het hoofdcircuit (bijv. motorsturing, lamp, enz.). Bij wijzigen van de spanning zal de fase aansnijding van de netspanning veranderen, zodat het gewenste vermogen naar de aangesloten verbruiker wordt doorgestuurd.
Bij spaarlampen is de gehele schakeling elektronisch, en is ingebouwd in de voet van de lamp. Deze goedkope oplossing is slechts mogelijk door het gebruik van een geheel elektronisch ontsteking en stroomsturing in combinatie met een vrij beperkt vermogen en fabricage in zeer grote aantallen. Elektronische voorschakelapparaten zijn zuiniger dan smoorspoelen qua stroomverbruik.
Naast het begrenzen van de hoeveelheid stroom verandert de elektronica het aantal Hertz van 50 naar ca. 30.000 Hz. Dit biedt weer extra voordelen zoals een trillingsvrij (geen stroboscopisch effect) licht.
TL buis kleuren codes:
- 29 - warm wit
- 33 - neutraal wit
- 36 - kleur zoals de flame gloeilamp
- 827 - extra warm wit
- 830 - warm wit
- 840 - koel wit
- 865 - daglicht
- 930 - warm wit
- 940 - koel wit
- 950 - daglicht (niet te verwarren met full spectrum daglichtlampen)
- 965 - daglicht (niet te verwarren met full spectrum daglichtlampen)
Helaas, de bovengenoemde daglichtlampen zijn geen vervaning van de zon.
Er zijn vele publicaties over de voordelen van daglicht voor mens en dier.
Als je echt het daglicht wilt benaderen zul je een Full Spectrum lamp moeten kiezen. In een echte daglichtlamp zit namelijk het volledige spectrum van de zon. Ook UV-A en UV-B zit in de echte daglicht lamp. Het enige dat er niet in zit is UV-C.
Neosave bied de Full Spectrum daglicht lampen aan voor zowel de T5 als ook in de vorm van een spaarlamp. Lees meer over de voordelen van daglichtlampen.
De Neosave opzet EVSA zorgt net als bij de ingebouwde hoog frequent elektronische voorschakelapparaat voor een verhoging van het aantal Hertz. Dus, TL verlichting zonder stroboscopische effect waardoor u geen last meer heeft van trillingen wat vermoeiend is voor de ogen.
|